Saltar al menú principal
Saltar al contenido

Datuen eredua

Erregistro bibliografikoetako eta autoritate erregistroetako datuak eredu bati jarraituz egin behar dira. Eredu horrek osatzen dituzten oinarrizko unitateak (entitateak), dituzten ezaugarriak edo atributuak (propietateak), eta beren artean dituzten erlazioak zehaztu beharko ditu.

Baliabideak RDF formatuan irudikatu ahal izateko, liburutegien elkargoak adostutako ontologiak edo ereduak erabili dira, IFLAk (Liburuzainen eta Liburutegien Elkarteen Nazioarteko Federazioak) proposatutakoak. Espainiako Liburutegi Nazionaleko katalogoko datuak FRBR ereduan deskribatutako entitateen eta loturen arabera moldatu dira. Eredu hori IFLAk argitaratu zuen 1999an. Eredu honek erreferentziazko esparru teoriko bat osatzen du. Esparru horrek katalogo bibliografikoak eta erabiltzaileen beharrekiko duten lotura barne hartzen ditu. Eredu honetan unibertso bibliografikoan agertzen diren entitateak zerrendatuta daude, baita beren propietateak eta elkarren arteko loturak ere.

FRBR 

1. irudia. FRBRko entitateen eta lehen mailako erlazioen oinarrizko eskema

 

FRBR erreferentziazko kontzeptu-eredu eta datu-eredu gisa erabili da. Mundu bibliografikoaren deskribapen osoa eta ordenatua eskaintzen du. Era horretan, objektu komunak multzoka daitezke eta horien artean dauden loturak erakutsi, antzeko diziplinetako eredu teorikoekin lotzea ahalbidetuz.

2. irudia. IFLA ereduen erabileraren eskema kontzeptuala
2. irudia. IFLA ereduen erabileraren eskema kontzeptuala 

 

Ontologia hauen entitateak, loturak eta propietateak RDF formatuan argitaratu ditu IFLAk OMR izenekoan (Open Metadata Registry). Onartu egin dira, eta Web semantikorako baliozko estandar gisa aintzatetsi ditu W3C erakundeak. Aldi berean, IFLArekin lankidetzan, mota eta propietate horien etiketak (label) gaztelaniara itzuli ziren. (http://metadataregistry.org/schemaprop/list/schema_id/5.html)

Deskribapen bibliografikoetarako, ISBDren (International Standard for Bibliographic Description) ereduari eta atributu propioei jarraitu zaie. RDF formatuan daude hemen: http://metadataregistry.org/schemaprop/list/schema_id/25.html.

Hala ere, objektuen deskribapenetan hiztegia hobeto kontrolatzeko, datos.bne.es atariaren bertsio berri honetan BNEren ontologia propioa erabili da, hiztegi horiekin guztiekin lotutakoa. FRBR eta ISBD propietateez gain, beste hiztegi batzuetakoak ere erabili dira erreferentzia gisa, adibidez RDA, Dublin Core, edo Bibo, eta, zenbait kasutan, ontologiaren barruan apartekoak diren propietateak deskribatu dira.

MARC21 erregistroak, autoritateenak eta bibliografikoak, ontologiaren propietateekin mapeatu dira. Mapeo ezberdinak egin dira:

  • Mapeo bat azpieremuen konbinazio bat dagoenean, zein FRBR entitate den jakiteko (Pertsona, Erakunde Korporatiboa, Lana, Adierazpena). Mapeo hau autoritate-erregistroetatik burutu da.
  • Beste mapeo bat entitateen arteko loturak antzemateko. Horretarako, bi autoritate-erregistroetako edo autoritate-erregistro baten eta erregistro bibliografiko baten arteko eremuen/azpieremuen konbinazioetan dauden aldaketak hartzen dira kontuan.
  • Mapeo bat eremu/azpieremu konbinazio bakoitzeko, bai erregistro bibliografikoetan bai autoritate-erregistroetan, ontologiaren propietateekin
     

Lotutako informazioa