Saltar al menú principal
Saltar al contenido

Xeografía e mapas

Fondos da Real Sociedade Xeográfica

Mapa manuscrito de España, levantado entre os anos 1739 e 1743

Mapa manuscrito de España, levantado entre os anos 1739 e 1743

No ano 1971 a Biblioteca da Real Sociedade Xeográfica, creada en 1876 ao mesmo tempo que a propia Sociedade, foi trasladada á Biblioteca Nacional de España, por deterioración nas súas instalacións orixinarias a causa dun incendio, quedando en calidade de depósito permanente. Trátase dunha excelente biblioteca especializada que consta de máis de 5.000 libros, preto de 8.000 folletos e unha colección de revistas, tanto españolas coma estranxeiras, con máis de 1.120 títulos diferentes. Está especializada en xeografía xeral e histórica, xeoloxía, cartografía, topografía e libros de viaxes e descubrimentos.

Comprende, ademais, unha Cartoteca con máis de oito mil mapas, que inclúe algúns exemplares dos séculos XVII e XVIII, aínda que ten o seu núcleo fundamental na cartografía do século XIX e comezos do XX. Entre estes mapas, encóntrase o único exemplar existente do gran mapa manuscrito de España encargado polo Marqués da Enseada, a comezos do século XVIII, aos xesuítas Carlos Martínez e Claudio de la Vega; está realizado a unha escala aproximada de 1:440.000 e foi levantado entre os anos 1739 e 1743. Trátase dunha importante peza para a historia da cartografía española xa que é o primeiro mapa de España detallado e de gran tamaño, e o máis perfecto realizado ata esa data.

A Real Sociedade Xeográfica é a máis antiga das asociacións xeográficas españolas. Foi fundada en 1876 co nome de Sociedade Xeográfica de Madrid, seguindo o modelo doutros países europeos, dentro das correntes e ideas da época que consideraban os contactos entre nacións, a expansión colonial, os descubrimentos e a Xeografía, en definitiva, como un obxectivo prioritario do quefacer dos países e dos Estados. En 1901 adquire o título de Real pasando a denominarse Real Sociedade Xeográfica. O seu principal obxectivo é a investigación, estudo e difusión dos coñecementos xeográficos, principalmente de España e dos países ligados historicamente a ela.

A Sociedade conta hoxe en día con socios, procedentes de ambientes académicos, docentes, profesionais e técnicos principalmente, todos eles cunha preocupación e interese polas circunstancias xeográficas do noso mundo. A Sociedade vén publicando, dende a súa fundación, un Boletín que leva o seu nome, e que é a primeira e máis antiga das revistas xeográficas españolas.

O órgano que dirixe e representa á Real Sociedade Xeográfica nas actividades que realiza é a Xunta Directiva, que está composta por un presidente, catro vicepresidentes, un secretario xeral, dous secretarios adxuntos, un tesoureiro, un bibliotecario e vinte e catro vogais. Os membros da Xunta, participando en diversas comisións temáticas, executan anualmente as actividades da Sociedade. A Xunta Directiva conta ademais con seis vogais natos que son os directores dos seguintes organismos: o Instituto Xeográfico Nacional, o Instituto Español de Oceanografía, o Instituto Tecnolóxico Geominero, o Centro Xeográfico do Exército e o Instituto de Economía e Xeografía do Consello Superior de Investigacións Científicas e o profesor D. Juan Vilá Valentí.

Con data 25 de abril de 2012, a Xunta Directiva acordou por unanimidade outorgar o título de vogal nato á Biblioteca Nacional de España, en recoñecemento á custodia, conservación e difusión da súa Biblioteca, composta por fondos documentais e cartográficos.